Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) Nedir?
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) yarını şimdiden güzelleştirmek için düzenli birikimler yapacağınız, devlet katkısı sayesinde birikimlerinizi artıracağınız, güvenli ve kazançlı bir emeklilik sistemi.
Gelin Stepsigorta ile bireysel emeklilik nedir, faydaları nelerdir birlikte bakalım.
Hayallerinizdeki Emekliliğe Stepsigorta BES ile Kavuşun
Ek harcamalarınızı rahatça karşılayabileceğiniz, artan birikimlerinizle hayallerinize daha kolay ulaşabileceğiniz bir emekliliğe ne dersiniz? Mevcut kamu sosyal güvenlik sistemlerine ek olarak oluşturulan Bireysel Emeklilik Sistemi, tam da bunun için.
Bireysel Emeklilik Sistemi'nin Amacı Nedir?
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde birikimleriniz bir yandan %30 devlet katkısıyla artarken, diğer yandan yatırım fonlarında işlem görür. Düzenli ödemeleriniz sayesinde değerini kaybetmeyen birikimleriniz, uzun vadede enflasyonun üzerinde getiri sunar. Üstelik BES katılımınız standartlarınız ve beklentileriniz doğrultusunda şekillenebilir.
Aylık, 3 aylık, 6 aylık ya da yıllık… Nasıl isterseniz. Ödeme periyodunu sizin belirleyeceğiniz BES katkı payı tutarınız, kredi kartınızdan ya da banka hesabınızdan düzenli olarak tahsil edilir. Böylece belirli bir disiplin içinde tasarruf yapabilirsiniz.
Bireysel Emeklilik Sistemi ne zaman başladı?
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu 28 Mart 2001 tarihinde kabul edilmiş, 7 Nisan 2001 tarih ve 24336 sayısı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun, yayımı tarihinden 6 ay sonra 7 Ekim 2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 27 Ekim 2003 tarihinde ilk emeklilik planlarının tasdiki ile emeklilik şirketleri faaliyete başlamıştır.
Bireysel Emeklilik Sistemi devlet katkısı nedir?
Devlet katkısı, BES katılımcılarının yatırdıkları katkı payı tutarının yüzde 30’u kadar ek bir tutarın katılımcının adına açılan ayrı bir hesaba aktarılması demektir.
Otomatik Katılım (Otomatik BES) nedir?
Otomatik Katılım (Otomatik BES); özel sektörde ve kamu sektöründe çalışan ya da çalışmaya başlayacak olan 45 yaş altındaki kişilerin işverenleri tarafından otomatik olarak Bireysel Emeklilik Sistemi’ne dâhil edildiği uygulamadır.
Otomatik Katılım Sistemi; siz geleceğiniz için çalışırken, tasarruf ederek birikim yapmanızı ve sisteme özel ek devlet katkılarından faydalanmanızı sağlar.
Bireysel emeklilik sözleşmesi nedir?
Bireysel emeklilik hesabı açılması, hesaba katkı payı ödenmesi, ödenen katkı paylarının tercih edilen fonlarda yatırıma yönlendirilmesi ve hesapta biriken paraların hak sahiplerine ödenmesine ilişkin esas ve usuller ile tarafların bu kapsamdaki diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen bir sözleşmedir.
BES Hesaplama
Devlet tüm bireysel emeklilik katılımcılarına ödedikleri katkı payının %30’u oranında ek katkı sağlar.
Aylık Katkı Payı
300/TL
Devlet Katkısı
90/TL
Aylık Birikim
390/TL
BES'e Katılım ve Haklar
Siz de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıysanız veya mavi kart sahibiyseniz Bireysel Emeklilik Sistemi’ne katılabilir, %30 devlet katkısı ile her 1.000 TL için 300 TL devlet katkısı alabilirsiniz.
KATILIMCI HAKLARI NELER?
BES, gönüllü katılım esasına dayanıyor.
İhtiyaçlarınıza ve yatırım tercihlerinize göre düzenlenecek Bireysel Emeklilik sözleşmesini imzalayarak belirlediğiniz katkı payını ödemeye başlar, sisteme kolayca dahil olabilirsiniz.
Birikim ve güvenceniz katlanarak artıyor.
Emekliliğinize kadar geçecek sürede ödediğiniz katkı payları bireysel emeklilik fonlarında, farklı bireysel emeklilik planları içerisinde değerlendirilir.
BES, hem bireyler hem kurumlar için faydalar sunuyor.
Sistemden kendisinin ve ailesinin geleceğini şimdiden düşünen her birey faydalanabiliyor. İnsan kaynaklarına önem veren, çalışan mutluluğunu ve performansını artırmayı hedefleyen tüm kurumlar da sistemin vergi avantajı ve birçok olanağından yararlanabiliyor.
En az 10 yıl sistemde kaldığınızda ve 56 yaşınızı doldurduğunuzda emeklilik hakkı kazanıyorsunuz.
Bu iki kriter, sistemden emekli olarak ayrılmak ve maksimum faydayı sağlayabilmeniz için. Tabii stopaj vergilerini ödeyerek sistemden istediğiniz zaman da ayrılabilirsiniz.
TEMEL HAKLAR NELER?
- Aynı şirkette seçmiş olduğunuz planlarınızı yılda 4 kez, fonlarınızın dağılım oranlarını ise yılda 12 kez değiştirme hakkına sahipsiniz.Sözleşmeler için bu süre 1 yıl.
- Bireysel Emeklilik planı kapsamındaki birikim, sözleşmenin yürürlüğünden itibaren 2 yıl boyunca başka bir emeklilik şirketine aktarılamıyor. Ancak başka bir emeklilik şirketinden aktarım yoluyla gelen ara ödemeler yapabiliyorsunuz. Katkı payı ödemeye ara verebiliyor.
- Sistemden emeklilik öncesi dilediğiniz zaman ayrılabilirsiniz.
Ancak sistemde kalış sürenize bağlı olarak belirli oranlarda kesintiler olacağını da hatırlatmak isteriz.
- Vefat durumunda
birikimleriniz lehtarınıza, lehtar belirtilmemiş ise kanuni mirasçılarınıza ödeniyor.
- Emekliliğe hak kazanınca, aynı şirkette ve farklı şirkette bulunan bireysel emeklilik sözleşmelerinizi bekleme süresi şartı aranmadan birleştirebiliyorsunuz.
- Emekliliğe hak kazandıktan sonra tercihinize göre birikimlerinizi toplu para, aylık, 3 aylık, 6 aylık veya yıllık maaş, kısmen toplu para, kısmen maaş şeklinde alabiliyorsunuz.
- Birikimlerinizin geri ödenmesinde de avantajlı Kanun, bireysel emeklilik devlet katkısının yanı sıra katılımcıların birikimlerini geri öderken de avantajlı düzenlemeler sunuyor. BES’ten çıkışlarda katılımcının tüm birikim tutarı üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılması yerine sadece getiri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılılıyor.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nden Nasıl Emekli Olurum?
Sistemde en az 10 yıl kaldığınızda ve 56 yaşınızı doldurduğunuzda Bireysel Emeklilik Sistemi’nden emekli olabilirsiniz. Emekli olduğunuzda birikimlerinizi tek seferde toplu olarak veya düzenli geri ödeme şeklinde alabilirsiniz.
Emekli olmaya hak kazandığınızda, birikimlerinizi kolayca Stepsigorta Emeklilik Gelir Planı’na geçirerek değerlendirmeye de devam edebilirsiniz.
Emeklilik Gelir Planı ile sistemin sunduğu vergisiz fon getirisi imkânından yararlanmaya devam ederken, oluşan birikimlerinizi ihtiyacınız ölçüsünde ve ihtiyaç duyduğunuz zaman almak üzere “Programlı Geri Ödeme” seçeneğinden faydalanırsınız.
Belirli Süre
Ödemelerinizi, belirleyeceğiniz süre boyunca maaş gibi düzenli şekilde geri alabilirsiniz.
Belirli Tutar
Ödemelerinizi, belirleyeceğiniz tutar doğrultusunda maaş gibi düzenli şekilde geri alabilirsiniz.
Bireysel emeklilik şartlarını karşılamanız halinde, zamanla değerlendirilen birikimleriniz hayalinizdeki emeklilik standartlarını sağlayabilmeniz için size sunulur. BES emeklilik yaşı 56 olmasına rağmen, sistemden stopaj vergilerinizi ödeyerek daha erken bir yaşta da ayrılabilirsiniz. Ancak bu durumda maalesef bazı avantajlarınız kaybolur.
En kârlı birikimi sağlamanın yolu ise ödemelerinize düzenli şekilde devam edip nasıl emekli olurum diye düşünmeden, gelecek kaygısı yaşamadan bugünün tadını çıkarmak… Unutmadan; ihtiyaç duyduğunuzda Bireysel Emeklilik Sistemi ödemelerinize dilediğiniz zaman ara verebilir, katkı payı ödemelerinizi geçici olarak durdurabilirsiniz.*
BİREYSEL EMEKLİLİK ŞARTLARI
* Bir yıldan fazla ödemeye ara verme durumunda, katılımcının birikimlerinden indirilebilecek olan ve bireysel emeklilik hesabına ilişkin olarak emeklilik gözetim merkezine şirket tarafından ödenen sabit giderleri aşmayacak şekilde “Ara Verme Kesintisi” uygulanır.
* Sigortacılık, Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yayımlanan “30 Kasım 2015 tarihli Genelge (2015/50)” gereğince, katkı payı ödemelerine ilişkin olarak vadesinde ödenmeyen katkı payının ödeme tarihini müteakip üç ay içinde, ilgili hesaba emeklilik sözleşmesinde belirlenen vadeye ait katkı payı ödemesinin yapılmaması durumunda, ilgili sözleşme çerçevesinde düzensiz ödeme yapıldığı kabul edilir. Sözleşme çıkışınızda Devlet Katkısı ile ilgili yapılan kontroller, sözleşmenizin düzensiz ödeme statüsünde olması durumunda yapılmayacaktır.
* Devletin bir katılımcıya ödeyeceği yıllık katkı miktarı, yıllık brüt asgari ücretin %30’u ile sınırlı olacaktır. Katılımcı birden fazla emeklilik sözleşmesine sahip olsa dahi, yıllık devlet katkısı miktarı yıllık brüt asgari ücretin %30’unu geçemeyecektir. Devlet katkı payından TC vatandaşı olmayanlar yararlanamayacaktır.
* 29 Mayıs 2012 tarihi itibari ile Bireysel Emeklilik Sistemi’nde olup iki yıl içinde, birikimlerini de alarak emeklilik sözleşmesini sonlandıran katılımcılar, sisteme yeniden dâhil olmaları halinde veya sistemde bulunan diğer emeklilik sözleşmeleri için 31 Aralık 2014 tarihine kadar devlet katkısından yararlanamayacaklardır.
* Devlet katkısı bireysel katılımcılara yöneliktir. İşveren katkılı emeklilik sözleşmelerinde, işveren katkısı için devlet katkısı ödenmez. İşveren katkısı dışında, katılımcı adına bir başkasını ödeme yapması durumunda devlet katkısı, katılımcının hesabına yatırılacaktır.
Sizlere önerdiğimiz yatırım fonlarından sizin için uygun olanı seçip değişen para piyasalarına göre birikimlerinizi değerlendirebilirsiniz. Fonlarımız sayfamızı ziyaret edin.
BES Kesinti Uygulaması
BES yeni dönem avantajlarıyla, emeklilik hayalleriniz için ihtiyacınız olan birikim artık çok daha yakınınızda…
1 Ocak 2016’dan itibaren Bireysel Emeklilik Sistemi katılımcıları için daha avantajlı bir dönem başlıyor. Yeni dönemde katılımcılar sistemde kaldıkça daha çok kazanç sağlıyor.
- %30’luk devlet katkısı devam ediyor.Emeklilik hesabına yatırılan her 1.000 TL için 300 TL devlet katkısı alınacaktır. Örneğin ayda 1.000 TL katkı payı yatırılması durumunda paranız devlet katkısıyla birlikte 1.300 TL olacak.
- Emeklilik sözleşmelerinden yapılan kesintiler değişti.
Mevcut durumda bireysel emeklilik sözleşmelerinin farklı kesinti kalemleri bulunmaktadır. Bu kesintilerden en bilinenleri giriş aidatı ve yönetim gider kesintisidir.
Bu kesintilerin yanı sıra sistemde fon gruplarına göre değişkenlik gösteren Fon Toplam Gider Kesintisi ve 3 ay üst üste ödememe durumunda her ay için 2 TL alınan ara verme kesintisi bulunmaktadır. Ayrıca sistemde bulunmasına karşın AgeSA’nın uygulamadığı, Takasbank ve EGM’ye ödenen sabit kesinti uygulaması da bulunmaktadır.
1 Ocak 2016 itibariyle yürülüğe girecek olan yeni yönetmelik kapsamındaki değişiklikler hem mevcut hem de yeni satılacak sözleşmeleri kapsayacaktır.
- Sözleşmelerin sadece ilk 5 yılında yönetim gider kesintisi ve giriş aidatı alınabilecektirBu tutar her yıl için aylık brüt asgari ücretin %8,5’una karşılık gelen tutardır.( ilgili takvim yılında geçerli aylık brüt asgari ücret )
- Fon toplam gider kesintisi ise ilk 5 yıl yapılacak kesinti kapsamına girmemektedir. Sözleşme yürürlükte olduğu süre boyunca fon toplam gider kesintisi alınmaktadır.
- Sözleşmelerin 6. Yılı itibariyle kesinti kontrolleri yapılmaya başlanacaktır. Bunlardan biri sözleşme sonlanması durumunda yapılacak olan devlet katkısı ile ilişkilendirilen kontroldur. (Sözleşmenin yürürlük tarihinden, sözleşme sonlanana kadar yapılacak kesinti toplam tutarı, sonlanma tarihinde sözleşme kapsamındaki Devlet katkısı hesabında bulunan tutar üzerinden yönetmelikte belirtilen oranları kullanarak hesaplanacak tutarı geçemeyecektir. Bu oranlar, 6. yılındaki bir sözleşme için %60, 7. yılındaki bir sözleşme için %70, 8. yılındaki bir sözleşme için %80, 9. yılındaki bir sözleşme için %90 ve 10. yıl ve sonrası için %100 olacaktır.Bu kontrolün yapılmasında 01.01.2021 tarihinden itibaren başlanacaktır.)
- Ayrıca, sözleşmelerin 6. yılı itibariyle Fon Toplam Gider Kesintilerine ilişkin iadeler gerçekleştirilecektir. (Detay Bilgi: Fon Toplam Gider Kesintisinde 6. Yıl için iade oranı %2,5 olup 7 nci ve 14 üncü yıllar arasındaki oranlar, her yıl için bir önceki yılda geçerli olan iade oranının 2,5 puan artırılması suretiyle uygulanacaktır. İade oranı belirlenirken, 1/1/2013 tarihinden itibaren sözleşmede geçirilen tüm süreler dikkate alınır. Kesintinin hesaplama tarihi itibarıyla mevcut bulunan birikimin %1,1’inin altında kalan kısmı için iade uygulanmaz.
- İade, sözleşme bazında ve sözleşme yıldönümleri esas alınmak suretiyle yıllık olarak yapılır. İade, 01.01.2021 tarihinden sonra sözleşmenin sonlandırılması durumunda (başka bir şirkete aktarım veya sistemden çıkış) ve her halükarda anılan tarihi müteakip her sözleşme yılı sonunda yapılacak olup, bu kapsamda, söz konusu tarihten önce yapılmış olan fon toplam gider kesintileri iade edilmeyecektir.)
Sistemde uzun süre kaldıkça daha karlı olcaksınız. İlk 5 yılı içerisinde sözleşmenizden ayrılmanız durumunda planınızda tanımlı kesintiler yapılacaktır. Ancak sözleşemenin 5. Yılından sonra çıkmanız durumunda hem FTGK iadelerine başlanacak hem de DK ilgili kesinti kontrolleri yapılacaktır. Bu kontrollere göre iadelere hak kazanabileceğiniz için karlı duruma geçeceksiniz.
DASK Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Bireysel Emeklilik Sistemi;kişilerin aktif çalışma yaşamları süresince yaptıkları tasarrufları uzun vadeli yatırıma yönlendirerek,emeklilik dönemlerinde yaşam standartlarını koruyabilecekleri bir gelir elde etmelerini sağlayan özel bir emeklilik sistemidir. Kişiler bu sisteme gönüllü katılarak, sosyal güvenlik sisteminin sağladığı emeklilik gelirine ek bir gelir sağlayabilmektedir.
Sistem, katkı paylarının/tasarrufların toplanması, değerlendirilmesi ve kişiye toplu para ya da maaş ödenmesi esasına dayanmaktadır.
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu 28 Mart 2001 tarihinde kabul edilmiş, 7 Nisan 2001 tarih ve 24336 sayısı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun, yayımı tarihinden 6 ay sonra 7 Ekim 2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 27 Ekim 2003 tarihinde ilk emeklilik planlarının tasdiki ile emeklilik şirketleri faaliyete başlamıştır.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nin öncelikli amacı, bireylerin emekliliğe yönelik tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesiyle emeklilik döneminde ek bir gelir sağlanmasıdır. Bireysel emeklilik böylece, aktif çalışma hayatlarının sona erdiği emeklilik döneminde kişilerin refah düzeylerini yükseltir. Sistem aynı zamanda, ekonomiye uzun vadeli kaynak yaratarak ülke kalkınmasına da katkıda bulunur.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde Sosyal Güvenlik Kurumu’na ilişkin bir bağlılık ya da çalışma koşulu bulunmamaktadır. Bireysel Emeklilik Sistemi, zorunlu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olup herkes katılabilir
Bireysel Emeklilik Sistemi; Sosyal Güvenlik Kurumunda mevcut olan sağlık hizmetleri veya diğer hizmetleri sunmamaktadır.
Hayır. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde Sosyal Güvenlik Kurumu’na ilişkin bir bağlılık ya da çalışma koşulu bulunmamaktadır. Sosyal güvenlik kurumundan kaynaklanan haklar devam edecektir.
Bireysel Emeklilik Sistemi Türkiye’de, dünyadaki en iyi uygulamaların incelenmesiyle oluşturulan, devlet tarafından güvence altına alınmış ve örnek gösterilecek kadar iyi işleyen bir sistemdir. Şirketlerin emeklilik faaliyetleri Hazine Müsteşarlığı’nın, şirketin fonlarına, portföy yöneticilerine ve saklayıcılara ilişkin hesap ve işlemleri Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) denetimine tabidir.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nin güvenli ve etkin biçimde işletilmesini sağlamak, katılımcıların hak ve menfaatlerini korumak amacıyla emeklilik şirketlerinin faaliyetleri Hazine Müsteşarlığı’nın günlük gözetim ve denetimine tabidir. Hazine müsteşarlığı bu görevin yürütülmesini teminen Emeklilik Gözetim Merkezini görevlendirmiştir.
4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu 17.maddesi uyarınca “Fon malvarlığı rehnedilemez, portföye ilişkin olarak yapılan işlemler haricinde teminat gösterilemez, üçüncü şahıslar tarafından haczettirilemez ve iflas masasına dahil edilemez”.
Hayır. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde vefat teminatı bulunmamaktadır. Ancak katılımcının sözleşme süresi içinde vefat etmesi durumunda, birikimleri, devlet katkısı ve getirilerinin tümü, varsa emeklilik sözleşmesinde belirtilen lehtarlara ya da kanuni varislerine ödenir.
Bireysel emeklilik hesabı açılması, hesaba katkı payı ödenmesi, ödenen katkı paylarının tercih edilen fonlarda yatırıma yönlendirilmesi ve hesapta biriken paraların hak sahiplerine ödenmesine ilişkin esas ve usuller ile tarafların bu kapsamdaki diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen bir sözleşmedir.
Emeklilik sözleşmesi bireysel veya grup emeklilik sözleşmesi olarak yapılabilir. Grup emeklilik sözleşmesi gruba bağlı bireysel veya işveren grup emeklilik sözleşmesi olarak düzenlenir.
Bireysel emeklilik sözleşmesi: Bireysel emeklilik planına bağlı olarak şirket ile katılımcının taraf olarak yer aldığı bir sözleşmedir. Gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi: Grup emeklilik planına bağlı olarak şirket ile katılımcının taraf olarak yer aldığı bir sözleşmedir. İşveren grup emeklilik sözleşmesi: Bir istihdam ilişkisine dayalı olarak veya katılımcı lehine bir sponsor kuruluş ile şirket arasında imzalanan ve katılımcı adına sponsor kuruluş tarafından katkı payı ödenen bir sözleşmedir.
Bireysel Emeklilik Sistemi’ne giriş tarihinden itibaren, en az 10 yıl sistemde bulunmak ve 56 yaşını tamamlamak koşulu ile emekliliğe hak kazanılmaktadır.
Evet, sonlandırılan sözleşmeden kaynaklanan sistemde geçirilen süre kaybedilir. Sisteme giriş tarihi, halen yürürlükte olan en eski sözleşmeye göre değiştirilir.